In Londen werden vorige week bijna 900 mensen gearresteerd tijdens een vreedzaam protest voor Palestina. In Amsterdam bereiden activisten zich voor op een nieuwe Rode Lijn-demonstratie tegen het Israëlbeleid. In de VS haalt Trump uit naar migratie en klimaatbeleid in zijn VN-toespraak. En in Nederland? Daar wordt het demonstratierecht steeds vaker ingeperkt — niet met wetten, maar met hekken, voorwaarden en framing.
De spanning tussen links en rechts is niet nieuw, maar de toon verandert. Demonstreren wordt verdacht gemaakt. Wie protesteert tegen migratie, is “radicaal”. Wie protesteert tegen Israël, is “antisemitisch”. Wie protesteert tegen klimaatbeleid, is “gevaarlijk”. En wie protesteert tegen alledrie, is “extreem”. De inhoud verdwijnt, het label blijft.
Wat opvalt: overheden reageren niet op de boodschap, maar op de vorm. Vreedzame demonstraties worden omschreven als “ontwrichtend”. Arrestaties worden gerechtvaardigd met “veiligheid”. En het publiek? Dat raakt gewend aan het beeld van ME-bussen, afgezette pleinen en protesten die eindigen in de cel. De straat als plek van debat wordt langzaam gesloten.
In Wereldzaken kijken we naar wat er buiten onze grenzen gebeurt — maar ook naar wat er hier sluipt. Want het recht om te demonstreren is geen luxe. Het is een graadmeter. En als die meter doorslaat, moeten we niet alleen kijken, maar ook spreken. Zolang het nog mag.